Διάρθρωση – Βαθμοί
Σήμερα ο Αρχαίος και Αποδεδεγμένος Σκωτικός Τύπος διαρθρώνεται σε τριάντα τρεις βαθμούς.
Οι τρεις πρώτοι είναι οι Συμβολικοί βαθμοί του Μαθητή, του Εταίρου και του Διδασκάλου και αποδίδονται αποκλειστικά υπό τη δικαιοδοσία Κανονικής και Αναγνωρισμένης Μεγάλης Στοάς.
Οι βαθμοί που έπονται των τριών συμβολικών βαθμών οργανώνονται στο πλαίσιο του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου. Δεν αποτελούν μία επανάληψη της συμβολικής ελευθεροτεκτονικής, αλλά προσφέρουν εμβάθυνση στα θέματα τα οποία αυτή εισάγει.
Στην Ελλάδα, τα Εργαστήρια των βαθμών αυτών τελούν υπό το Ύπατο Συμβούλιο διά την Ελληνική Δικαιοδοσία.
Η πορεία αυτή εκτείνεται από τον 4ο έως τον 33ο βαθμό και οι βαθμοί κατανέμονται στα ακόλουθα Εργαστήρια:
- Στοά Τελειοποιήσεως — 4ος έως 14ος βαθμός
- Υπέρτατο Περιστύλιο — 15ος έως 18ος βαθμός
- Άρειος Πάγος — 19ος έως 30ός βαθμός
- Δικαστήριο — 31ος βαθμός
- Σύνοδος — 32ος βαθμός
- Ύπατο Συμβούλιο — 33ος βαθμός
Στοά Τελειοποιήσεως
Η Στοά Τελειοποιήσεως αποτελεί το πρώτο Εργαστήριο του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου μετά τους τρεις Συμβολικούς βαθμούς.
Σε αυτήν εντάσσονται οι βαθμοί από τον 4ο έως και τον 14ο:
- 4ος — Μυστικός Διδάσκαλος
- 5ος — Τέλειος Διδάσκαλος
- 6ος — Γραμματεύς Εξ Απορρήτων
- 7ος — Έφορος και Δικαστής
- 8ος — Επόπτης των Οικοδομών
- 9ος — Εκλεκτός Διδάσκαλος των Εννέα
- 10ος — Εκλεκτός Διδάσκαλος των Δεκαπέντε
- 11ος — Υπέρτατος Εκλεκτός των Δώδεκα
- 12ος — Μέγας Διδάσκαλος Αρχιτέκτων
- 13ος — Ιππότης της Βασιλικής Αψίδος
- 14ος — Μέγας Εκλεκτός και Υπέρτατος Τέκτων
Η Στοά Τελειοποιήσεως συνεχίζει και αναπτύσσει θέματα που έχουν ήδη εισαχθεί στους Συμβολικούς βαθμούς. Η αναζήτηση, η γνώση, το καθήκον, η δικαιοσύνη, η πίστη, η ευθύνη και η τελείωση του ανθρώπου προσεγγίζονται μέσα από διαδοχικούς μύθους, σύμβολα και αλληγορίες. Ιδιαίτερη ιστορική σημασία έχει το γεγονός ότι οι βαθμοί αυτοί απαντούν ήδη στον προγενέστερο Τύπο του Βασιλικού Μυστικού. Το Χειρόγραφο Francken 1783 καταγράφει τους βαθμούς από τον Μυστικό Διδάσκαλο έως την Τελειοποίηση, με ονομασίες οι οποίες παρουσιάζουν σαφή συνέχεια με τη μεταγενέστερη διάρθρωση του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου. Η Στοά Τελειοποιήσεως αποτελεί, επομένως, όχι μόνο το πρώτο στάδιο των επιγενόμενων βαθμών, αλλά και έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς συνδέσμους μεταξύ των συστημάτων του 18ου αιώνα και του σημερινού Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου.
Υπέρτατο Περιστύλιο
Το Υπέρτατο Περιστύλιο περιλαμβάνει τους βαθμούς από τον 15ο έως και τον 18ο.
- 15ος — Ιππότης της Ανατολής ή του Ξίφους
- 16ος — Πρίγκηψ της Ιερουσαλήμ
- 17ος — Ιππότης Ανατολής και Δύσεως
- 18ος — Πρίγκηψ Ροδόσταυρος, Ιππότης του Αετού και του Πελεκάνου
Με το Υπέρτατο Περιστύλιο η μυητική πορεία περνά σε έναν νέο κύκλο συμβολισμών. Τα θέματα της αποκατάστασης, της πίστης, της ελπίδας, της αγάπης και της πνευματικής αναγέννησης αποκτούν ιδιαίτερη θέση. Κορύφωση αυτού του κύκλου αποτελεί ο 18ος βαθμός, Πρίγκηψ Ροδόσταυρος, Ιππότης του Αετού και του Πελεκάνου, ένας από τους πλέον αναγνωρίσιμους βαθμούς της ιστορικής παράδοσης του Σκωτικού Τύπου.
Το Υπέρτατο Περιστύλιο δεν αποσκοπεί στην επιβολή μιας συγκεκριμένης δογματικής ερμηνείας. Τα σύμβολά του εντάσσονται στην ευρύτερη μυητική αναζήτηση του Τύπου και προσανατολίζουν τον Τέκτονα προς την υπέρβαση του ατομικού εαυτού μέσω της πίστης, της αγάπης και της υπηρεσίας προς τον άνθρωπο.
Άρειος Πάγος
Ο Άρειος Πάγος περιλαμβάνει μία εκτεταμένη ενότητα δώδεκα βαθμών, από τον 19ο έως και τον 30ό.
- 19ος — Μέγας Ποντίφηξ
- 20ός — Μέγας Διδάσκαλος των Συμβολικών Στοών
- 21ος — Νωαχίτης ή Πρώσσος Ιππότης
- 22ος — Ιππότης του Βασιλικού Πελέκεως ή Πρίγκηψ του Λιβάνου
- 23ος — Αρχηγός της Σκηνής
- 24ος — Πρίγκηψ της Σκηνής
- 25ος — Ιππότης του Χαλκού Όφεως
- 26ος — Πρίγκηψ της Χάριτος
- 27ος — Ιππότης Ταξιάρχης του Ναού
- 28ος — Ιππότης του Ηλίου
- 29ος — Σκώτος Ιππότης του Αγίου Ανδρέου
- 30ός — Ιππότης Καδώς, Ιππότης του Λευκού και του Μέλανος Αετού
Στους βαθμούς του Αρείου Πάγου συναντώνται διαφορετικές ιστορικές και συμβολικές παραδόσεις του Σκωτικού Τύπου: βιβλικές, ιπποτικές, φιλοσοφικές και εσωτερικές.
Η πορεία που άρχισε στους προηγούμενους βαθμούς διευρύνεται εδώ ως προς ζητήματα ελευθερίας, δικαιοσύνης, αλήθειας, καθήκοντος, συνείδησης και ευθύνης.
Ο Τέκτων καλείται όχι μόνο να αναζητεί τη γνώση, αλλά και να εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο αυτή μετατρέπεται σε πράξη. Η ελευθερία συνδέεται με την ευθύνη, η δικαιοσύνη με την προσωπική κρίση και η αναζήτηση της αλήθειας με την απαίτηση για διαρκή εργασία επί του εαυτού. Η ενότητα ολοκληρώνεται με τον 30ό βαθμό, τον Ιππότη Καδώς, ο οποίος καταλαμβάνει ιδιαίτερη θέση στην ιστορική και μυητική παράδοση των ανώτερων βαθμών.
Δικαστήριο
Το Δικαστήριο αντιστοιχεί στον 31ο βαθμό:
- 31ος — Μέγας Επιθεωρητής Ταξιάρχης Δικαστής.
Ο βαθμός εισάγει τον Τέκτονα σε μία βαθύτερη εξέταση της έννοιας της δικαιοσύνης.
Η δικαιοσύνη δεν νοείται μόνο ως κρίση επί των πράξεων των άλλων, αλλά και ως αυστηρή εξέταση της προσωπικής συνείδησης. Η ικανότητα να κρίνει κανείς προϋποθέτει την ικανότητα να εξετάζει πρώτα τον ίδιο του τον εαυτό, τις πράξεις, τα κίνητρα και τις ευθύνες του.
Με αυτή την έννοια, το Δικαστήριο αποτελεί μετάβαση από τη μεγάλη μυητική διαδρομή των προηγούμενων βαθμών προς τους τελευταίους βαθμούς του Τύπου.
Σύνοδος
Η Σύνοδος αντιστοιχεί στον 32ο βαθμό:
- 32ος — Υπέρτατος Πρίγκηψ του Βασιλικού Μυστικού.
Ο ίδιος ο τίτλος διατηρεί τη μνήμη του Τύπου του Βασιλικού Μυστικού, του σημαντικού συστήματος ανώτερων βαθμών του 18ου αιώνα το οποίο αποτέλεσε έναν από τους κυριότερους ιστορικούς προδρόμους του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου.
Στον 32ο βαθμό συγκλίνουν και συντίθενται διδασκαλίες που έχουν αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια της προηγούμενης μυητικής πορείας.
Η αναζήτηση της αλήθειας συνδέεται πλέον άμεσα με το καθήκον, την ευθύνη και την υπηρεσία. Η γνώση δεν αντιμετωπίζεται ως προνόμιο, αλλά ως αυξημένη υποχρέωση απέναντι στον άνθρωπο και στην κοινωνία.
Ύπατο Συμβούλιο
Το Ύπατο Συμβούλιο αποτελεί το ανώτατο μυητικό, διοικητικό και θεσμικό σώμα του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου εντός της οικείας Δικαιοδοσίας.
Στον 33ο βαθμό αντιστοιχεί ο τίτλος: Ύπατος Μέγας Γενικός Επιθεωρητής.
Το Ύπατο Συμβούλιο είναι ο θεματοφύλακας και συντηρητής του Τύπου και έχει την ευθύνη για τη διατήρηση της παράδοσης, της κανονικότητας και της διοικητικής συνέχειας των Εργαστηρίων της Δικαιοδοσίας.
Στην Ελλάδα, το σώμα αυτό είναι το Ύπατο Συμβούλιο διά την Ελληνική Δικαιοδοσία του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου.
Επικεφαλής του Υπάτου Συμβουλίου είναι ο Ύπατος Μέγας Ταξιάρχης.